Уникальная фотография Ойунского П.А
18.02.2019

Саха Автономията тірµттэммитэ 95 сылыгар

«Таатта» литературнай-художественнай тµмэл хаартыска коллекциятыттан биир саамай сэдэх уонна толору информациялаах хаартыскатынан буолар Д.К.Сивцев-Суорун Омоллоон кичэйэн-харайан илдьэ сылдьыбыт бэлэ±э.

1922 сыл бэс ыйын 12 кµнµгэр Саха Автономиятын норуодунай комиссардара Былатыан Ойуунускайы кытта тµспµттэр. Хаартыска кэннигэр кµіх чэрниилэнэн кимнээх олороллоро ырылаччы суруллубут уонна аллараа іттµгэр «Ойуунускай» диэн илии баттааммыт:

1.Афанасьев, Николай Егорович, зам. нар.ком просвещения,2 Стефанюк, Александр Дм – нар. комиссар юстиции, 3 Киренский, Петр Лаврентьевич, нар.ком.Раб.- Кр.Инспекции,4 Бахсыров Андрей Лаврентьевич,нар.ком. торг. и промышленности 5 Слепцов-Ойунский, Платон Алексеевич, председатель рев. Ком. и сов. нар комиссаров, 6 Байкалов, Карл Карлович, командующий вооруженными силами ЯАССР, 7 Донской, Семен Николаевич (1), нар.ком. земледелия, зам.С.Н.К., 8 Аржаков, Степан Максимович, нар.ком.вн.дел, нач. полит.отделения ЯАССР, 9 Бялыницкий-Бирюля, Вячеслав Викентьевич, нар.ком.финансов.

г.Якутск Ойунский

12/VI 1922г.

Саха Автономиятын тэрийсибит, салайсыбыт µтµі дьоммут туґунан кылгастык:

Афанасьев Николай Егорович – 1877 сыллаахха Дьокуускай куоракка тіріібµтэ. А±ата Георгий Авдеевич Архангельскайтан кэлбит бааґынай, Николай Егорович о±о сааґа Амма улууґун Солобуодатыгар ааспыта, В. Г. Короленко чааһынай оскуолатыгар үөрэммитэ. 1923с. Саха АССР үөрэҕирии наркомун солбуйааччыта. Саха омугун үөрэҕириитигэр улахан өҥөлөөх киһи, С. А. Новгородовы кытта сахалыы бастакы сурук-бичик (1917,1921,1923сс.), нууччалыы, сахалыы µірэх кинигэлэрин таґаарбыттара. 1938 репрессия±а тµбэспитэ, эґиилигэр дьыалата сабыллыбыта. Јр сыл Марха о±о дьиэтин уґуйааччытынан µлэлээбитэ. 1991 сыллааха аата норуотугар эргиллибитэ. Саха сиригэр бастакы хаґыаттар, библиотекалар, µірэх кинигэлэрин, саха бастакы интеллигенциятын А.Е.Кулаковскай уонна А.И.Софронов туґунан 1944 сыллаахха суруйбут ахтыылара Саха сирин историятын, культуратын, литературатын кэрэґитэ буолаллар. 1956с. ілбµтэ.

Стефанюк Александр Дмитриевич – 1920 сыллаахтан сэбиэскэй-партийнай µлэґиттэри кытта Дьокуускайга анаммыта. Кылгас кэмІэ САССР СНК бэрэссэдээтэлэ, юстиция наркома. 1930сылтан САССР прокурора.

Киренский Петр Лаврентьевич– 1922 сыллаахха Дьокуускайдаа±ы

норуодунай суукка µлэлээбитэ. Ґлэґит бааґынай инспекциятын наркома. 1922-23сс. Бµтµн Саха сиринээ±и сэбиэттэр съезтэрин кыттыылаа±а.

Бахсыров Андрей Лаврентьевич– 1893 сыллаахха Јлµіхµмэ Кыыллаах

нэґилиэгэр тіріібµтэ. Орто µірэхтээх, партията суох. «Холбос» салайааччытын сэбиэдиссэйэ. 1923 сыллаахтан САССР эргиэнин уонна промышленноґын наркома. 1937с. Иркутскай куоракка µлэлээбитэ. 1938 сыллаахха контрреволюционнай тэрилтэ кыттыыла±а диэн буруйданар. 1941с. лаа±ырга ілбµтэ. 1957с. Иркутскай уобалас прокуратуратын тµмµгµнэн аата тиллэр.

Слепцов Платон Алексеевич – 1893 сыллаахха III Дьохсо±он нэґилиэгэр

тіріібµтэ. Томскай куоракка учуутал институтугар µірэнэ сылдьан сэбиэскэй былааґы олохтооґуІІа кіхтііх кыттыыны ылбыта. «Центросибирь» хамыыґыйатын баґылыгынан ананар. 1921 сылтан Дьокуускайдаа±ы Губревком бэрэссэдээтэлэ. 1922 сылтан Саха АССР НКС (Совнарком) бэрэссэдээтэлэ. 1923-26сс. КСК (ЯЦИК) бэрэссэдээтэлэ, 1928-1929сс. САССР µірэ±ин уонна доруобуйа харыстабылын наркома. 1938-39сс. сымыйа дьыала±а балыллан, Дьокуускай тµµрмэтигэр сырдык тыына быстыбыта. 1955с. буруйа суо±а дакаастанан µтµі аата норуотугар тіннµбµтэ.

Байкалов (Некундэ)Карл Карлович 1886 сыллаахха Рига аттынаа±ы чугас

сиргэ тіріібµтэ. Иркутскай губерния±а кіскі ыытыллыбыта. Гражданскай сэрии кыттыылааҕа. 1922 сылтан Якутскай уобалас сэриилэрин хамандыыра Каландаришвили өлбүтүн кэннэ кини дуоһунаһыгар Байкалов ананар. «Амма операциятын», Нам улууґун Никольскайын иґин кыргыґыылары салайар, пепеляевщина, тунгуустар ірі турууларын хам баттыыр µлэлэри ыытар. Бµтµн Саха сиринээ±и Сэбиэттэр съезтэрин I, IX кыттылыы±а. КСК чилиэнэ. 1937с. троцкизмІа балыллан 10 сыл репрессия±а ыытыллар. 1950 сыллаахха ілбµтэ. 1956 аата тиллэр.

Донской Семен Николаевич I– сир боппуруоґун наркома. 1893 сыллаахха

Ньурба улууґун Малдьахар нэґилиэгэр тіріібµтэ. Урукку Бµлµµ уобалаґыгар учууталлаабыта. 1915с. Ньурба улууґун кулубатынан талыллыбыта. 1921 сыллаахтан Губревком чилиэнэ, повстанецтар ірі турууларын хам баттааґыІІа µлэлэспитэ. П.АОйуунускайы кытта Саха Автономията тэриллиитин туґунан Манифеґы, САССР бастакы Конституциятын, сµрµн государственнай сокуоннары суруйууга µлэлэспитэ. 1922 сыллаахха сири бас билиигэ, оІорууга наркомунан талыллыбыта. Кэлин КСК председателин солбуйааччытынан анаммыта. 1938 с. оло±о суохтук буруйданан хаайыллыбыта, ити сыл Бутырскай тµµрмэ±э тыына быстыбыта. Сырдык аата 1957 с. тиллибитэ.

Аржаков Степан Максимович– 1899 сыллаахха Бµлµµ куоракка тіріібµтэ. 1920 сыллаахтан Саха Автономиятын ылыныыга кіхтііхтµк кыттыбыта. САССР Ис дьыалатын наркома. КСК чилиэнэ. 1937с. САССР СНК председателэ. 1938 сыллаахха дуоґунаґыттан уґуллубута, 1939с. репрессия±а тµбэспитэ. 1942с. ыам ыйын 17 кµнµгэр ытыллыбыта. 1956с. кулун тутар 31 кµнµгэр Ґрдµкµ суут уура±ынан аата тиллибитэ.

Бялыницкий-Бирюля Вячеслав Викентьевич – а±ата Викентий Минскэй губернияттан тірµттээх. Ґп-харчы наркома, публицист, суруйааччы, журналист, географ, Нуучча Географическай обществотын (РГО) чилиэнэ. Булт туґунан µгµс кэпсээннэрдээх.

Постникова А.Н.- «Таатта» тµмэл фондатын сµрµннµµр специалиґа.